जळगाव, (प्रतिनिधी) : जैन इरिगेशन सिस्टिम्स लि. आणि भारतीय कृषि अनुसंधान परिषद – राष्ट्रीय केळी संशोधन केंद्र (ICAR – NRCB), तिरुचिरापल्ली यांच्यात केळी पिकावरील प्रमुख रोग, फ्युजारियम विल्ट आणि सीएमव्ही (कुकुम्बर मोझॅक व्हायरस) यांच्या प्रभावी नियंत्रणासाठी नुकताच एक महत्त्वपूर्ण सामंजस्य करार (MOU) झाला आहे. या करारामुळे केळीच्या बागेसमोरील आव्हानांवर मात करण्यासाठी संशोधन कार्याला चालना मिळेल.
कराराची उद्दिष्ट्ये आणि महत्त्व..
या करारामुळे सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी (Public-Private Partnership – PPP) तत्त्वावर केळीच्या रोगांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी नवीन पद्धती विकसित करणे शक्य होईल. जैन इरिगेशनने ३५ वर्षांपासून टिश्यूकल्चर तंत्रज्ञानाद्वारे विषाणूमुक्त (व्हायरस-फ्री) केळीची रोपे तयार केली आहेत, ज्यामुळे उत्पादन आणि गुणवत्ता वाढली आहे. मात्र, गेल्या काही वर्षांपासून फ्युजारियम विल्ट आणि सीएमव्ही या रोगांनी केळीच्या बागांमध्ये मोठे संकट निर्माण केले आहे. हे रोग जगभरातील केळी उत्पादनावर नकारात्मक परिणाम करत आहेत.
हा करार याच समस्येवर संशोधन करण्यासाठी महत्त्वाचा टप्पा ठरला आहे. यामुळे शेतकऱ्यांच्या शेतावरही संशोधन करून रोग नियंत्रणावरील खर्च कमी करणे आणि उत्पादन वाढवून आर्थिक स्थिरता मिळवणे हे उद्दिष्ट आहे.
या करारावर राष्ट्रीय केळी संशोधन केंद्राचे संचालक डॉ. आर. सेल्वराजन आणि जैन इरिगेशनच्या टिश्यूकल्चर विभागाचे वरिष्ठ उपाध्यक्ष डॉ. के. बी. पाटील यांनी स्वाक्षरी केली. यावेळी ऊस संशोधन केंद्राचे संचालक डॉ. पी. गोविंदराज तसेच जैन इरिगेशनचे डॉ. अनिल पाटील आणि डॉ. एस. नारायणन हे उपस्थित होते. हा करार महाराष्ट्रासह देशभरातील केळी उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी एक आशेचा किरण आहे, कारण यामुळे रोगांवर प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करणे सोपे होईल.
